2019 March 22 - جمعه 02 فروردين 1398
اذان از ديدگاه فريقين : وجود و نسخ (حي علي خير العمل) در اذان
کد مطلب: ٦٦٩٤ تاریخ انتشار: ٠٧ بهمن ١٣٨٦ تعداد بازدید: 695
خارج فقه مقارن » اذان از ديدگاه فريقين
اذان از ديدگاه فريقين : وجود و نسخ (حي علي خير العمل) در اذان

جلسه سی ام 1386/11/07

 
 

 

 بسم الله الرحمن الرحیم

تاریخ : 86/11/07

ابن عربي «حي علي خير العمل» را از اذان مي داند :

در ميان علماي اهل سنت، آقاي ابن عربي كه مالكي ها و شافعي ها، ارادت خاصي نسبت به او دارند و حنبلي ها و وهابي ها هم دشمن سرسخت ابن عربي هستند و حتي ابن تيميه فتوي به كفر ابن عربي هم داده است. ايشان در فتوحات مكيه نوشته است كه:

وأما من زاد حي علي خير العمل فإن كان فعل في زمان رسول الله صلي الله عليه وسلم كما روي أن ذلك دعابة في غزوة الخندق إذ كان لناس يحفرون الخندق فجاء وقت الصلاة وهي خير موضوع كما ورد في الحديث فنادي المنادي أهل الخندق إذ كان الناس يحفرون الخندق فجاء وقت الصلاة وهي خير موضوع كما ورد في الحديث فنادي المنادي أهل الخندق حي علي خير العمل فما أخطأ من جعلها في الأذان بل اقتدي أن صح هذا الخبر.

كسي كه حي علي خير العمل را اضافه كرده است اگر طبق آنچه كه آمده در زمان رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم انجام شده است كه در جنگ خندق بوده است و مردم مشغول حفر خندق بوده اند كه وقت نماز فرا رسيده است و منادي ندا داده است و با اين ندا اهل خندق را به بهترين كار كه نماز بوده است فرا خوانده است و دراين صورت اين بهترين چيزي است كه وضع شده و در اذان قرار داده شده است و در اين كار خود مرتكب اشتباه نشده است.

الفتوحات المكية في معرفة الاسرار الملكية، ج 1، ص 495، اسم المؤلف: محيي الدين بن علي بن محمد الطائي الخاتمي، الوفاة: 22/4/ 638هـ ، دار النشر: دار إحياء التراث العربي - لبنان - 1418هـ- 1998م، الطبعة: الأولي.

بنا بر آنچه در روايات ما هست نسبت به حي علي خير العمل، آغاز آن هم در جنگ خندق بود، مردم داشتند خندق مي كندند و وقت اذان رسيد، وقت نماز كه بهترين عمل بود، منادي، اهل خندق را ندا داد كه حي علي خير العمل؛ اگر كسي هم او را در اذان قرار داده ، نظريه اش به خطا نرفته و اگر خبرحي علي خير العمل از نبي مكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) رسيده باشد، اقتداء است به او و اگر هم خبري نرسيده، سنت خوبي است كه جاري شده است.

كتاب مستقلي در مورد حي علي خير العمل نوشته شده و اسمش الأذان بحي علي خير العمل است كه براي يكي از بزرگان زيدي، به نام حافظ علوي متوفاي 445 هجري است و تمام اهل سنت او را توثيق كرده اند، حتي ذهبي او را چنين تعبير مي كند:

الإمام المحدث الثقة العالم الفقيه 

سير اعلام النبلاء، ج 177، ص 636

و آقاي شهرستاني در كتاب الأذان خود، چكيده مطالب اين كتاب را نقل كرده است. اين كتاب جديدا توسط يكي از علماء و بزرگان يمن به نام محمد يحيي سالم عزان تحقيق شده و خود اين شخص هم يك كتاب مستقلي دارد به نام حي علي خير العمل بين الشرعية و الإبتداع و در مقدمه كتاب گفته: كه عمده استنادم، به كتاب الأذان آقاي حافظ علوي است. در اين كتاب مطالب تازه و بكري دارد و به مطالعه اش مي ارزد.

ابن حزم اندلسي مورد تأييد وهابيت «حي علي خير العمل» را از اذان مي داند :

يكي از مسائل اساسي كه بايد مورد بررسي قرار گيرد، سيره صحابه و تابعين است. عبارتي را در كتاب قصة الحوار الهادي آورده ام از ابن حزم اندلسي كه مورد تائيد وهابيت هم هست و حتي خود ابن تيميه هم در منهاج السنه مطالب زيادي از او نقل مي كند؛ ابن حزم ظاهري مذهب است و اهل حديث، او گفته است: تقليد از صحابه، حرام است؛ چون هر يك به صورت ضد و نقيض عمل كرده و ضد و نقيض يكديگر سخن گفته اند.

در زمان خود رسول اكرم صلي الله عليه و آله و سلم بعضي از صحابه فتوا مي دادند و رسول اكرم صلي الله عليه و آله و سلم آنها را تخطئه مي كرد و مي گفت شما خطا رفتي؛ بعضي از صحابه فتوا مي دادند و صحابه ديگري مي گفت: أنت كذاب يا و الله أنت كذبت. وقتي صحابه در عصر رسول اكرم صلي الله عليه و آله و سلم اين چنين فتوا مي دادند، آيا اين صحابه مي توانند براي ما الگو باشد يا نه؟

ابن حزم اندلسي در كتاب المحلي مي گويد:

وقد صَحَّ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي أُمَامَةَ بن سَهْلِ بن حُنَيفٍ أَنَّهُمْ كانُوا يقُولُونَ في أَذَانِهِمْ حَي علي خَيرِ الْعَمَلِ

به طور صحيح از فرزند عمر و ابي امامه بن سهل بن حنيف روايت شده كه آنها در اذان هاي خود «حي علي خير العمل» مي گفتند.

المحلي، ج 3، ص 160، اسم المؤلف: علي بن أحمد بن سعيد بن حزم الظاهري أبو محمد، الوفاة: 456، دار النشر: دار الآفاق الجديدة - بيروت، تحقيق: لجنة إحياء التراث العربي ـ سنن بيهقي، ج 1، ص 424 ـ المصنف عبدالرزاق، ج 1، ص 464 ـ جامع إبن أبي شيبه، ج 1، ص 145 ـ سيره حلبي، ج 2، ص 105 ـ كنزالعمال، ج 8، ص 342.

از دو نفر از صحابه نقل مي كند كه حي علي خير العمل را به صورت مداوم و استمرار در اذن خود مي گفتند.

عده اي از صحابه در اذان «حي علي خير العمل» مي گفته اند :

بعد ايشان از عده اي از صحابه و تابعين هم نقل مي كند كه عده اي از آنها مثل عبد الله بن عمر، علي بن حسين، سهل بن حنيف و بلال، همگي در اذان حي علي خير العمل مي گفتند.

همچنين در بعضي از متون دارد:

كان يقول علي [عليه السلام] في اذانه حي علي خير العمل. زيد بن أرقم كان يقول في اذانه حي علي خير العمل. ابو محذوره كان يقول في اذانه حي علي خير العمل.

علي بن ابي طالب [عليه السلام] زيد بن ارقم و در اذانشان حي علي خير العمل مي گفتند. ابو محذوره نيز در اذانش حي علي خير العمل مي گفت.

مسند زيد بن علي، ص 93.

اين جملات در نيل الأوتار شوكاني، جلد 2، صفحه 19 هست كه زيدي مذهب است؛ ولي مورد اعتماد وهابيت است.

همچنين در البحر الزخار، جلد 2، صفحه 191 مفصل آمده كه اميرالمؤمنين عليه السلام و ابو محذوره در اذان هايشان حي علي خير العمل مي گفتند. امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام كه اهل سنت آنان را به عنوان راوي ثقه قبول دارند: 

يقولون في أذانهم حي علي خير العمل.

همچنين در كتاب دعائم الإسلام، جلد 1، صفحه 142 يكي از كتاب هاي معتبر زيدي ها است، آمده است.

 





Share
* نام:
* پست الکترونیکی:
* متن نظر :
  

آخرین مطالب
صفحه اصلی | تماس با ما | آرشیو | جستجو | پیوندها | لیست نظرات | درباره ما | فروشگاه | طرح پرسش | گنجینه ولایت | نسخه موبایل | آثار و تألیفات | العربیة | اردو | English