2021 December 9 - پنج شنبه 18 آذر 1400
نگاهي به عيد نوروز در دين مبين اسلام
کد مطلب: ٣٤٨٢ تاریخ انتشار: ٠١ فروردين ١٣٨٩ تعداد بازدید: 10460
اخبار » عمومي
نگاهي به عيد نوروز در دين مبين اسلام

در ابتدا حلول سال 1389 هجري شمسي را به همه پيروان اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام در پهنه گيتي و بويژه مردم سرافراز ايران اسلامي و نيز مخاطبان ارجمند خود تبريك مي گوييم و سالي سرشار از موفقيت و بهروزي را در سايه پر مهر و عطوفت حضرت ولي عصر عجج براي آنان مسالت مي نماييم.

"يدالله حاجي زاده" طي مقاله اي كه در سايت پژوهشكده باقرالعلوم منتشر شد، نگاهي گذرا به عيد نوروز در دين مبين اسلام انداخته است. متن كامل اين مقاله به شرح ذيل است:

نوروز ايرانيان كه در آغاز فصل بهار جشن گرفته مي شود، پيام آور نو شدگي سال و آمدن گرما و مرگ زمستان و رويش دوبارهء طبيعت، و زمان خروج انسان از عالم خمودگي و پيوستن به طبيعت و شروع به حيات اجتماعي دوباره در جامعه است.[1]

نوروز، سمبل تحول و تغيير و دگرگوني است. علاوه بر اينكه طبيعت بي جان جاني تازه مي گيرد، ايرانيان نيز با خانه تكاني و پوشيدن لباس نو و ... سعي مي كنند به استقبال اين تحول بروند. بدون شك اين تحول به سمت نيكويي و بهتر شدن است .

اين همه نيكويي و نيك پسندي آنگاه به بالاترين ارزش رسيد كه فرهنگ غني ايران با معارف سعادت آفرين اسلام عجين شد و چشم هاي حقيقت بين را از تماشاي مظاهر تحول طبيعت به انقلاب باطن رهنمون ساخت.

پيشينه نوروز: عيد نوروز از زمان هاي قديم يكي از دو عيد بزرگ ايرانيان بوده است، عيد ديگر شانزدهم مهرماه به نام «مهرگان» بوده است.[2] امروزه عيد مهرگان از اهميت چنداني برخوردار نيست. نوروز در روزگار «جمشيد» چهارمين پادشاه دوره پيشدادي پديد آمد و در پادشاهي او به صورت آئين درآمد.[3] مسعودي در «التنيه و الاشراف آورده است: «هرمز در روز نخست ماه فروردين به مظالم (دادگري) نشست. پس آن روز را «نوروز» نام كرد و سنت گشت».[4]

فردوسي در داستان پديد آمدن نوروز نقل مي كندكه؛ وقتي جمشيد از كارهاي كشوري بياسود بر تخت كياني نشست و همه بزرگان لشكري و كشوري بر گرد تخت او فراهم آمدند ... جمشيد آن روز را كه نخستين روز از فروردين و آغاز سال بود، نوروز ناميد و جشن گرفت».

به جمشيد گوهر افشاندند مر آن روز را روز نو خواندند
چنين روز فرخ از آن روزگار بمانده از آن خسروان يادگار[5]

اسلام و نوروز: از نظر اسلام نوروز و بزرگداشت آن نه تنها مذمت نشده است كه بهانه اي فرخنده براي هر انسان خردمند است تا بتواند شتابي افزون تر در پيمودن راه دراز معنويت پيدا نمايد. نه فقط نوروز كه هر زمان و مكان ديگري نيز كه آدمي را به بلاي غفلت دچار سازد و او را مشغول لهو لعب نمايد، ناپسند است. اين ماييم كه مي توانيم اين مناسبتها را به "عيد واقعي " تبديل كنيم يا نه.

توصيه ها و سفارشهايي كه امامان معصوم (ع) در پاسخ به سوالاتي كه پيرامون عيد نوروز كرده اند همگي در همين راستا بوده و نبايد از آن غافل ماند. دوري از اسراف و تجمل گرايي، اجتناب از تفاخر و بزرگنمايي، صله ارحام و بازديد از آشنايان، رفع كدورتها و قهرها، احسان به والدين و سالمندان، محاسبه عملكرد مادي و معنوي در سال گذشته، برنامه ريزي و تصميمگيري جدي براي سال آينده، محبت به كودكان و سفرهاي كوتاه و بلند از جمله سنتهاي حسنه نوروز است كه مي تواند آن را براي ما به "عيد" واقعي تبديل كند، همان چيزي كه در دعاي كوتاه و درس آموز هنگام تحويل سال از آن به عنوان "احسن الحال" ياد شده است.

اما در اين ميان توجهي دوباره به محرومان ونيازمندان ارزش بالاتري دارد. قرين بودن جشن نيكوكاري با عيد نوروز براي ملت ما هميشگي است. نبايد هيچگاه از امداد و كمك رساني به دستهاي لرزان و نيازمند غفلت كرد و خوشي و سرور شخصي و خانوادگي، دردها و حاجتهاي پابرهنه ها را فراموش سازد.

در خصوص نوروز و نكو داشت آن در اسلام، روايات مختلف وجود دارد. هر چند بيشتر روايات دلالت بر اين دارند كه اسلام آن را به عنوان روزي مهم، مورد تأييد قرار داده است. در روايتي كه مُعلّي بن خنيس از امام صادق(ع) روايت كرده، حضرت بزرگداشت اين روز را به خاطر وقايعي مي داند كه در اين روز اتفاق افتاده است.[6] ابن فهد حلي مي نويسد: «روز نوروز روزي جليل القدر است... به اين روز عباداتي تعلق دارد كه مطلوب شارع است».[7]

علامه مجلسي پس از نقل روايات فراواني در خصوص نوروز و اهميت اين روز، در روايتي مخالف با روايات سابق مي نويسد: امام موسي بن جعفر(ع) خطاب به منصور دوانيقي فرمودند: «من روايات رسول خدا(ص) را جستجو كرده ام اما براي اين عيد روايتي نيافتم. اين روز سنت ايرانيان است كه اسلام آن را محو كرده است و پناه بر خدا كه ما بخواهيم آن را احيا كنيم».[8]

علامه مجلسي سپس مي نويسد: «اخبار معلي بن خنيس از جهت سند قوي تر از اين روايت هستند و بين اصحاب شهرت بيشتري دارند».[9]

آداب نوروز: در خصوص روز نوروز در روايات مختلف آداب گوناگوني ذكر شده است كه به پاره اي از آن ها به صورت مختصر اشاره مي شود:

1- نماز نافله، يك نماز چهار ركعتي پس از نماز ظهر و عصر روز نوروز[10] و دعا كردن در سجده اين نماز كه موجب بخشش گناهان مي شود.[11]
2- غسل كردن و پوشيدن لباس تميز و استعمال بوي خوش. در روايتي امام صادق(ع) مي فرمايد: «روز نوروز غسل كن و پاكيزه ترين لباس هايت را بپوش و خود را با بهترين عطرها خوشبو كن».[12]
3- ذكر گفتن خصوصا ذكر «يا ذي الجلال و الإكرام»[13]
4- روزه گرفتن.[14]
5- دعا كردن در لحظه سال.[15]

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

[1]- بلوكباشي، علي؛ نوروز، تهران، دفتر پژوهش هاي فرهنگي، 1380، ص 10.
[2]- يعقوبي، ابن واضح؛ تاريخ يعقوبي، ترجمه محمد ابراهيم آيتي، تهران، علمي و فرهنگي، 1371، چاپ ششم، ج1، ص 117.
[3]- مسعودي، علي بن حسين؛ مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاينده، تهران، علمي و فرهنگي، 1374، ج1، ص 218.
[4]- مسعودي، علي بن حسين؛ التنيه و الاشراف، ترجمه ابوالقاسم پاينده، تهران، علمي و فرهنگي، 1365، چاپ دوم، ص 196.
[5]- فردوسي، ابوالقاسم؛ شاهنامه فردوسي، تهران، بروخيم، 1314، ج1، ص 26-25.
[6]- عاملي، شيخ حر؛ وسائل الشيعه، قم، آل البيت (عليهم السّلام)، 1409، ج8، ص 173.
[7]- حلي، ابن فهد؛ مهذب البارع، قم، جامعه مدرسين، 1407، ج1، ص 191.
[8]- مجلسي، محمدباقر؛ بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء، 1404، ح56، ص 101.
[9]- همان، يكي از محققان مي نويسد: «اسلام عيد نوروز را نه به طور كلي رد نموده و نه به صورت كلي قبول كرده است بلكه اسلام يكسري از كارهاي خوب نوروز كه جنبه الهي داشت و سعادت بشر در آن بود قبول كرد و به آن جهت شرعي و اسلامي داد و جهات منفي و بدش را كه بوي شرك و خرافات و انحراف مي داد ممنوع نمود. محمدي نيا، اسدا...، اعياد اسلامي و نوروز، قم، نصايح، 1376، چاپ اول، ص 41.
[10]- نحوه خواندن اين نماز در مفاتيح الجنان در اعمال عيد نوروز ذكر شده است.
[11]- عاملي، شيخ حر؛ پيشين، ج8، ص 173.
[12]- همان، ج3، ص 335.
[13]- قمي، شيخ عباس؛ مفاتيح الجنان، اعمال عيد نوروز، ص 559.
[14]- همان، ص 558.
[15]- همان، ص 559، خصوصاً دعاي «يا مقلب القلوب و الابصار...»



Share
1 | محمود | | ١٢:٠٠ - ٠٢ فروردين ١٣٨٩ |
سلام عليکم

مطالب ارزشمندي بود... و البته كاملاَ مستند...

بنده نيز در وبلاگ "دفاع از حريم تشيع" پيرامون همين موضوع مطالبي را درج كرده ام. در آدرس زير:

http://imam-ali-mola.blogfa.com/post-15.aspx

موفق و پيروز باشيد.
2 | حميدرضا فلاح تفتي | | ١٢:٠٠ - ٠٥ فروردين ١٣٨٩ |
بسمه تعالي
با عرض سلام و خسته نباشيد. بنده در وبلاگ خودم 5 مقاله حول موضوع "عيد نوروز از ديدگاه اسلام" ارائه داده ام. بد نيست سري بزنيد. يا علي.
3 | موسي | | ٠٦:٢٥ - ٣٠ اسفند ١٣٩١ |
سلام
قطعا نوروز بدعت و ضلالتي است که وارد دين توحيدي اسلام شده و دامن پاک شيعيان را آلوده به آيين مجوس کرده.
بهتره موافقين نوروز و صاحب اين مقاله سري هم به نظرات در همين سايت با اين عنوان بزنند:
آيا نوروز بدعت است؟
4 | مجيد م علي | | ٢٤:٢٧ - ٠١ فروردين ١٣٩٢ |
الله اکبر

با سلام

جناب موسي با زبان خودت با خودت صجبت ميکنم ... استفاده از رايانه حرام است بدعت است .

لبيک يا علي
1 |موسی||٢٣:٣١ - ٠٥ فروردين ١٣٩٦ |
0
 
0
بنده موسی شیعه اثنی عشری هستم زبانم هم منطق و برهان و دلیل است لطف کنید شعار ندهید بلکه با زبان منطق و دلیل صحبت کنید.
پاسخ:
با سلام
دوست گرامی
مگر در پیام قبلی شما چیزی گفتیم که شما نارحت شدید و موضع گرفتید!!!
موفق باشید
گروه پاسخ به شبهات
5 | مجيد م علي | , ایران | ٢٤:٢٧ - ٠١ فروردين ١٣٩٢ |
الله اکبر

با سلام

جناب موسي با زبان خودت با خودت صجبت ميکنم ... استفاده از رايانه حرام است بدعت است .

لبيک يا علي
6 | موسي | , ایران | ١٤:٢٩ - ٢٢ مرداد ١٣٩٢ |
سلام جناب مجيد م علي
همينطوري ادله قرآني روائي و تاريخ عقلي مطرح شده در قسمت پاسخ هاي سايت را ميفهمي؟! ذيل " آيا نوروز بدعت است؟"
براي بدعت بودن نوروز در همانجا شخصي به نام عبدالامير-abdolamir و اشخاص ديگري ادله اي ذکر کرده اند و بر نهي از نوروز اقامه شده تو اگر تونستي در سخنان من نصي بر حرمت رايانه بياري بعد حرف بزن. اونم به زبون خودم.
البته اول بايد زبون منطق ارائه شده را مطالعه کني ياد بگيري بعد نظر بدي - اگر شيعه نبودي و احترامت بر من لازم نبود حتما طور ديگري برات اقامه ادله ميکردم. چشم و گوش بسته سخن نگيد لطفا اگر دليلي داريد بياوريد بنده در خدمتم و الا تنها با ادعا اينکه " با زبان خودت با خودت صجبت ميکنم ... استفاده از رايانه حرام است بدعت است ." حق از باطل متمايز نميشود و اين فقط يک ادعا بيش نيست که با ادعا ديگر نقض ميشود
با شعار دادن بچه شيعه عاقل و اولوا الالباب نميشود. جهت مزيد ادراک و کشف حقيقت عرض ميکن فقط کافيست آيات مطرح شده در اثبات شهور قمري و آيه مطرح در نفي شهور شمسي را مطالع کنيد بماند روايات و کج فهمي هاي انجام شده در آن
7 | موسي سلام | , ایران | ٠٧:٣٨ - ٣١ مرداد ١٣٩٢ |
بخارى از قَبِيصَه، از ابن عُيَيْنَه، از سُلَيمان أحْول، از سعيد بن جُبَيْر، از ابن‏عبّاس روايت كرده است كه او گفت‏
: يَوْمُ الْخَمِيسِ وَ مَا يَوْمُ الْخَمِيسِ؟ ثُمّ بَكَى حَتّى خَضَبَ دَمْعُهُ الْحَصْبَاءَ. فَقَالَ: اشْتَدّ بِرَسُولِ اللهِ صلى الله عليه و آله وَجَعُهُ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَقَالَ: ائْتُونِى بِكِتَابٍ أكْتُبْ لَكُمْ كِتَاباً لَنْ تَضِلّوا بَعْدَهُ أبَداً. فَتَنَازَعُوا- وَ لَا يَنْبَغِى عِنْدَ نَبِىّ تَنَازُعٌ- فَقَالُوا: هَجَرَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه و آله.
همان طور که ميدانيد طبق مثل اين روايات تنازع عند النبي جائز نيست و حضرت علي عليه السلام اين را خوب ميدانستند لذا وقتي عمر با دسته و گروهش شروع به مخالفت با رسول خدا کردند حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام سخني نگفتند تا بعد نگويند چرا نزد رسول خدا تنازع کردي و پيامبر هم به او نگويند قوموا -پاشو برو بيرون- همانطور که به عمر و دار و دسته اهل تنازع گفتند
   
* نام:
* پست الکترونیکی:
* متن نظر :
  

آخرین مطالب
پربحث ترین ها
پربازدیدترین ها