مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر عليه السلام در سال 1370 (هجري شمسي) زير نظر حضرت آيت اللّه خزعلى با مسئوليت حجة الاسلام والمسلمين سيد محمد حسينى قزوينى در راستاى تحقيقات معارف اسلامى بويژه بخش فقه ، رجال وحديث تأسيس گرديد

کروکي آدرس مؤسسه:

در اين بخش كتب روايى شيعه و احاديث معصومين: به شرح ذيل كار شده است:
1 - تعيين معصومى كه روايت از او صادر شده چه آنكه نام آن معصوم بصورت صريح ذكر شده باشد و يا بصورت كنيه مانند: ابو الحسن، ابو جعفر، و يا بصورت كنايه مانند: الماضى، العالم، الرجل، و يا بصورت مضمر مانند عنه، سألته و كتبت اليه آمده باشد.
2 - تفكيك رواياتى كه از ائمه و انبياء و ملائكه (ع) نقل شده است.
3 - تفكيك روايات قدسى از غير قدسى.
4 - تفكيك احاديث و سيره.
5 -تفكيك احاديث مضمر، مرسل، مقطوع ، مرفوع و مجهول.
6 - تعيين آغاز و پايان حديث.
7 - تعيين احاديثى كه در جواب سؤال سائل آمده و به تنهايى مفهوم ندارند مانند: لابأس، نعم، لا و ... و ارتباط آنها به مورد سؤال. لازم به توضيح است كه كليّه موارد فوق در داخل كتاب با رمز ويژه مشخص گرديده است.

هدف نهايى:
هدف اصلى از اين كار به شرح ذيل مى‏باشد:
1 - تأليف كتاب "موسوعة اطراف الحديث" كه آغاز احاديث بصورت الفبائى خواهد آمد.
2 - تأليف موسوعه هر يك از معصومين (ع) با جمع آورى تمام احاديثى كه آن معصوم مستقلاً روايت فرموده و يا از معصوم قبل از خود نقل نموده و يا معصوم بعد، از او نقل نموده است. البته در اين قسمت تمام احاديث هر معصوم موضوع بندى شده و احاديث احكام ، تفسير ، اخلاق ، عقائد، تاريخ و ... از هم تفكيك خواهد شد.
3 - تأليف موسوعه انبياء عظام و ملائكه صلوات الله عليهم اجمعين.
4 - تأليف احاديث مقطوعه و مرفوعه كه نام معصومى كه آن را نقل نموده مشخص نشده.
5 - ارائه نرم افزارى تحت عنوان" موسوعة المعصومين" كه حاوى تمام احاديث معصومين (ع) با انواع جستجوهاى لفظى وموضوعى
 

الف) هوية الراوى
در اين بخش براى هريك از رواتى كه در سند كتب اربعه و وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل قرار گرفته پرونده اى تشكيل شده و به شرح ذيل تحقيقات انجام گرفته است:
الف: "هوية الراوى" كه شامل نام، كنيه، لقب، نسبت، محل اقامت، ولادت، وفات، طبقه و مذهب راوى مى‏باشد.
ب: "مترادفات الراوى" كه شامل تمام عناوينى است كه راوى مورد بحث با آن عناوين در سند روايات قرار گرفته است؛ چه بسا بعضى از روات با بيش از 20 عنوان مختلف در سند روايات و كتب رجالى قرار گرفته است.
ج: "مكانة الراوي" كه شامل خلاصه اقوال علماى رجال در باره اعتبار وعدم اعتبار راوى مورد بحث مى‏شود.
د: "صحبة الراوى" كه راوى مورد بحث، زمان كداميك از معصومين (ع) را درك كرده و از آن نقل روايت نموده است.
ه : "مصادر الترجمة" كه شامل آدرس و عناوين كتب رجالى و روايى است كه راوى مورد نظر در آنجا ذكر شده و ترجمه گرديده است. البته در موارد مورد نياز نسبت به ضبط كلمات و تصحيفاتى كه در نام وى به وقوع پيوسته، تحقيق لازم انجام گرفته است

ب ) تصحيفات
در اين قسمت، موضوع مورد بحث، تصحيفاتى است كه در كتب اربعه بوقوع پيوسته است.
ابتدا كليّه مطالبى را كه فقهاى بزرگ و اعاظم رضوان الله تعالى عليهم، مانند: صاحب معالم در منتقى الجمان و كاظمى در مشتركات و مجلسى در روضة المتقين و بروجردى در الموسوعة الرجاليّة و خوئى در معجم رجال الحديث آورده‏اند جمع آورى شده است.
و در ضمن تحقيق و يا با استفاده از كامپيوتر مواردى را كه از نظر مبارك آنان پوشيده مانده، ثبت شده است.
سپس در بعضى از موارد نسبت به فرمايشات آنان مطالبى افزوده شده و چه بسا نقد و بررسى هم انجام گرفته است.
و اين بخش، از اهميت ويژه اى برخوردار است و اثر سازنده در فتاوى فقهاء دارد زيرا تصحيف و تحريف در سند چه بسا موجب مى‏شود كه فقيه يك روايت را صحيح بداند و حال آنكه در واقع ضعيف است و يا بعكس.
بعنوان مثال: عبد الله بن سنان در سند حديث مقدار كرّ "ثلاثة أشبار فى ثلاثة أشبار" قرار گرفته كه تصحيف است و در واقع محمد بن سنان صحيح است كه باتوجه به اينكه عبد الله مورد وثوق و محمد ضعيف است. و از اين روايت، از زمان شيخ طوسى تا مقدس اردبيلى به صحيحه تعبير شده ولى پس از طرح اشكال توسط صاحب معالم در"منتقى الجمان" نظر فقهاء برگشته و از اين روايت به خبر و ضعيف تعبير شده است.
و يا مانند: روايت حسن بن محبوب از ابو حمزه ثمالى كه حدود 38 مورد در كتب اربعه وارد شده كه آيت الله العظمى بروجردى مى‏فرمايد: روايت حسن بن محبوب از ابوحمزه قطعاً مرسل است زيرا حسن بن محبوب سال 148 هجرى به دنيا آمده و ابوحمزه سال 150 هجرى از دنيا رفته است و نمى‏تواند بدون واسطه از وى نقل حديث كند.
حضرت آيت اللّه مؤمن هنگام بازديد از مؤسسه فرمودند: اگر اين بخش از تحقيقات وارد حوزه علميه شود تحول ايجاد مى‏كند <

ج ) ضبط اسماء الرواة
در اين قسمت ضبط و اعراب اسماء و القاب رواتى كه در سند روايات و يا در كتب رجالى قرار گرفته مانند"درّاج" آيا به فتح دال و يا به ضمّ دال است و يا "حريز" بفتح حاء است و يا بضمّ آن كه فهم اين، در تشخيص وتعيين روات مشترك، نقش فعّال دارد.
بعنوان مثال نام "اسيد" كه در سند روايات كتب اربعه و وسائل و مستدرك آمده، آيا"اَسيد" بخوانيم و يا"اُسيد"؟ كه با مراجعه به كتب ضبط مى‏بينيم ابن حجر در تبصير المنتبة 33 نفر از روات را ذكر مى‏كند كه نام خود و يا پدر آنان" اُسيد" بضمّ همزه است، و ابن ناصر الدين در توضيح المشتبه، نام 20 نفر را مى‏برد كه نام خود و يا پدر آنان "اَسيد" بفتح همزه است.
در اين بخش كوشش شده در آغاز آنچه در كتب رجالى شيعه مانند: رجال ابن داود و ايضاح الاشتباه علامه حلّى و توضيح الاشتباه" ساروى " و نضد الايضاح" علم الهدي " وتنقيح المقال" مامقانى " وضبط الاسماء" طريحى" و مانند آنها آمده استفاده شده و آنگاه در بعضى از موارد از كتب عامه مانند: "توضيح المشتبه" ابن ‏ناصرالدين، "الانساب""سمعانى" المؤتلف و المختلف" دارقطنى" والاكمال" ابن ماكولا و"تكملة الاكمال" ابن نقطه، و امثال آنها نيز مطالبى افزوده شده است.
و بعضى از بزرگان مانند: حضرات آيات خزعلى، آقاعزيز طباطبايى، شيخ محمد رضا جعفرى ملاحظه نموده اند

د) مشتركات
در اين قسمت اسامى رواتى كه بصورت مطلق در سند روايات قرار گرفته و مشترك ميان چند راوى است مانند: ابان واحمد و محمد مورد بحث قرار گرفته و با توجه به اساتيد و تلاميذ (راوى و مروى عنه) كه در اسانيد ساير روايات آمده، مشخص و معيّن مى‏گردد

تحقيقات انجام گرفته در اين بخش شامل :

ابواب فقهى
فهرست كليه ابواب فقهى از طهارت تا ديات بصورت منظم از 80 دوره كتب فقهى شيعه و 150 دوره كتب فقهى اهل سنّت، شامل حنبلى ، حنفى، شافعى، مالكى، زيدى و ظاهرى، فهرست شده است.

رسائل فقهى
وفهرست كليّه رسائل فقهى موجود در كتابخانه هاى قم و بعضى از شهرستانها را كه مفيد بود استخراج شده.

شناسنامه كتب
در بخش براى هر يك از كتب فقهى مورد بحث، شناسنامه كاملى تهيه گرديده كه شامل: موضوع، مؤلف، شمول (جميع ابواب فقهى، اكثر ابواب فقهى يا بعضى از ابواب فقهى) عبارت (متن، شرح يا حاشيه) منهج (روائى، فتوائى يا استدلالى) تاريخ تأليف، تاريخ طبع، تعداد اجزاء و مجلدات، مواضع ترجمه و ذكر كتاب، و شروح و حواشى كتاب و ...

شناسنامه مؤلفين
در اين بخش براى هريك از مؤلّفان مورد بحث، شناسنامه اى تهيه شده كه شامل: اسم مشهور مؤلف، كنيه، لقب، مذهب، تاريخ ولادت، تاريخ وفات، محل دفن، و محل حيات، تأليفات، مشايخ، تلاميذ و مواضع ترجمه اوست

واحد اطلاع رساني مؤسسه تحقيقاتي حضرت ولي عصر (عج) تير ماه 1376 با هدف ارائه خدمات تخصصي فناورى اطلاعات وارتباطات فعاليت خويش را آغاز کرد.
از فعاليت هاي اين واحد مي توان به طراحي و افتتاح سايت دربيستم جمادي الثاني سال 1424 هجري قمري به دو زبان عربي و فارسي اشاره کرد (البته لازم به ذکر است که اطلاعات اين سايت بصورت دايناميک دائما در حال تغيير و افزايش مي باشد)
از ديگر محصولات اين واحد مي تواند به فيلمبرداري و تبديل و تکثير سخنراني استاد حسيني قزويني و ارائه و پخش آن به صورت سي دي هاي چندرسانه اي و همچنين برنامه نويسي و طراحي پکيچ هاي نرم افزارهاي پاسخگو، پژوهش، کتابشناسي، چندرسانه ساز و ....اشاره نمود

1 - گروه حديث تعداد محققين: 5 نفر
2 - گروه رجال تعداد محققين: 8 نفر
3 - گروه نرم افزار تعداد متخصصين 5 نفر
 

استاد دكتر سيد محمد حسيني قزويني

استاد سيد محمد حسينى قزوينى فرزند سيد سليمان در سال 1331 در شهرستان قزوين بدنيا آمدند و قبل از پايان دوره دبيرستان،  سال 1345 وارد حوزه علميه ابراهيميه، و سپس سرداران قزوين شدند و در طی مدت دو سال در آنجا مقدمات را فرا گرفتند و در سال 1347 براى ادامه تحصيل به حوزه علميه قم آمدند و در سال 1356 دروس سطح را به پايان برده و در درس خارج:

1 -  حضرت آيت الله العظمي گلپايگانى.
2 -  حضرت آيت الله العظمي اراكى ،
3 -  حضرت آيت الله العظمي وحيد خراسانى.
4 -  حضرت آيت الله العظمي شبيرى زنجانى.
5 -  حضرت آيت الله العظمی سبحانى.
شركت نموده و در سال 1368 موفق به اجازه اجتهاد از بعضى از مراجع عظام حوزه علميه قم گرديدند و همچنين از طرف مركز مديريت حوزه علميه قم مدرك سطح چهارم (دكترا) دريافت نمودند .

تدريس :
* تدريس دروس سطح عالي حوزه شامل  5 دوره كفايه الاصول و يك دوره رسائل و مكاسب
* تدريس 20 سال رجال و درايه
* تدريس درس خارج فقه از سال1385  موضوع درس فقه مقارن
* تدريس دوره هاي متعدد شيعه شناسي در مركز جهاني علوم اسلامي ؛ مركز تخصصي قضاء و مركز تخصصي مذاهب  مركز تخصصي كلام و همچنين در برخي از دانشگاه هاي كشور

پاسخ به شبهات ، مناظرات و ديدار ها:
*پاسخ به شبهات امامت و ولايت از سال 80 روز پنج شنبه هر هفته در مدرسه مباركه فيضه قم
*برگزاري اردوهاي امامت و ولايت براي آشنايي اساتيد و روحانيون معزز استان هاي سني نشين با پاسخ به شبهات وهابيت مانند ( بوشهر ، سيستان و بلوچستان؛ خوزستان ، خراسان جنوبي و رضوي؛ تهران و...)
*حدود 200 مورد مباحثات و مناظرات با علماء بزرگ اهل سنت و مفتيان و اساتيد دانشگاهاى عربستان سعودى مانند مناظره ايشان با شيخ محمد بن جميل بن زينو از مفتيان و علماى بزرگ مكه و دكتر حمدان از اساتيد بزرگ دانشگاه ام‏القرى و شيخ عبد العزيز بن عبد اللّه آل شيخ مفتى اعظم سعودى و ...
* مناظره با علماء اهل سنت در شبكه ماهواره اي سلام تي وي.

برنامه‏هاى راديويى ، تلويزيونى و ماهواره اي
* برنامه متعدد علمى تلويزيونى در شبكه سوم و چهارم سيما ، و شبكه جهانى جام جم ، و برنامه مستقيم متعدد در راديوى معارف قم و ... پيرامون شبهات و پاسخ به آنها ، مسايل تربيتى ، علمى و دينى .

* پاسخ به شبهات در شبكه ماهواره اي سلام تي وي روز پنج شنبه هر هفته (ساعت 21.30 به وقت ايران) (برنامه زنده)

تأليفات :
1 - تحقيق : سماء المقال فى علم الرجال كه چاپ و منتشر شده است .
2 - تحقيق : خلاصة الأقوال فى علم الرجال از علامه حلى در حال انتشار است .
3 - تحقيق : امام مهدى از ولادت تا ظهور .
4 - تأليف : در حريم طوس
5 - تحقيق : الخصائص الحسينيّة .
6 - تأليف : ضبط اسماء الروات .
7 - الهادى الى وفيات الرجال .
8 - موسوعة الامام الجواد (ع) كتاب برگزيده سال حوزه ، نشر مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر(عج)
9 - موسوعة الامام الهادى (ع) در 4 جلد ، نشر مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر(عج)
10 - موسوعة الامام العسكرى (ع) در 6 جلد ، نشر مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر(عج)
11 - موسوعة الامام الرضا (ع) در 8 جلد ،  نشر مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر(عج)
12 - دراسات فى اسانيد الكتب الروائيّة 2جلد
13 - قصة حوار الهادئ (مناظره با دكتر حمدان ) 1 جلد
14 - نقد كتاب اصول مذهب الشيعه 3 جلد
15 - دراسات فى حديث الثقلين .
16 - اشكال ابن تيميه على حديث «الحق مع على» والجواب عنه .
17 - اشكال ابن تيميه على حديث «الثقلين» والجواب عنه .
18 - الافتراء على الشيعة فى تحريف القرآن والجواب عنه .
19 - الافتراء على الشيعة فى السبّ والشتم والجواب عنه .
20 - مناظرات در حرمين شريفين‏.
21 - نگاهى گذرا به كتاب «للّه ثمّ للتاريخ»
22 - چهل سؤال پيرامون خلافت و امامت و صحابه .
23 - سخنى با واعظ زاده خراسانى در مشروعيت خلافت شيخين‏.
24 – کتاب وهابيت از منظر عقل و شرع كه  در مدت كمتر از سه ماه (مرداد ماه 1387) تاكنون 90 هزار تيراژ  چاپ و منتشر شده است

كتابخانه شخصى:
از آنجاى كه ايشان از اوائل ورود به حوزه علاقه خاصى به تهيه و جمع آورى كتاب داشتند و معتقد بودند كه كار پژوهشى و تحقيق بدون داشتن ابزار آن كه كتابخانه خصوصى است امكان‏پذير نمى‏باشد و لذا كتابخانه شخصى ايشان بيش 16000 جلد كتاب از كتب شيعه و ديگر فرق و مذاهب و اديان دارد.

مسئولتيها :
1 . مؤسس و مسئول مؤسسه تحقيقاتى حضرت ولى عصر (عج)
 .2مسئول دروس عمومى حوزه علميه قم .
 . 3 عضو هيئت علمي جامعة آل البيت العالمية (ع) ورئيس بخش حديث
4. مسئول گروه پاسخ به شبهات اعتقادى مركز مديريت حوزه علميه قم .
5 . عضو شوراي علمي مركز تخصصي مذاهب
6 . عضو هيأت امناي بنياد بين المللي غدير